ระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน เลือกแบบไหนให้เหมาะและผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ?

Last updated: 15 พ.ย. 2569  |  34 จำนวนผู้เข้าชม  | 

industrial-wastewater-treatment-system

ระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน เลือกแบบไหนให้เหมาะและผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ?


สรุปคำตอบสำคัญ (Key Takeaway สำหรับผู้ประกอบการ):

การเลือกระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานให้เหมาะสมและผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ต้องพิจารณาจากลักษณะมลพิษในน้ำเสียโรงงานเป็นหลัก หากปนเปื้อนโลหะหนักหรือสารเคมีควรใช้ระบบบำบัดน้ำเสียแบบเคมี หากมีสารอินทรีย์ปานกลางควรใช้ระบบบำบัดน้ำเสียแบบชีวภาพ เช่น ระบบบำบัดน้ำเสีย AS หรือ ระบบบำบัดน้ำเสีย MBR และหากเป็นน้ำเสียความสกปรกสูงจากโรงงานอาหารควรใช้ระบบบำบัดน้ำเสียแบบไร้อากาศ เช่น ระบบบำบัดน้ำเสีย UASB เพื่อควบคุมค่า BOD COD น้ำเสีย ค่า pH น้ำทิ้ง และค่า TSS น้ำเสีย ให้ผ่านเกณฑ์ของกรมโรงงานอุตสาหกรรม

ระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน

รู้จักประเภทของระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน เลือกแบบไหนให้เหมาะกับธุรกิจ

จุดเริ่มต้นที่ถูกต้องที่สุดของการเลือกระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน คือการทำความเข้าใจธรรมชาติของมลพิษที่ปนเปื้อนอยู่ในน้ำเสียจากสายการผลิต เนื่องจากน้ำเสียโรงงานแต่ละประเภทมีองค์ประกอบทางกายภาพ เคมี และชีวภาพที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ในทางวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม เราสามารถจำแนกลักษณะของน้ำเสียเพื่อนำไปสู่การเลือกใช้วิธีบำบัดน้ำเสียอุตสาหกรรมที่เหมาะสมออกเป็น 3 กลุ่มเทคโนโลยีหลัก ได้แก่ ระบบบำบัดทางเคมี ระบบบำบัดทางชีวภาพแบบใช้อากาศ และระบบบำบัดทางชีวภาพแบบไร้อากาศ โดยมีรายละเอียดเชิงลึกดังต่อไปนี้


1. ระบบบำบัดน้ำเสียแบบเคมี (Chemical Wastewater Treatment) สำหรับโรงงานโลหะ ชุบเคลือบ และสิ่งทอ

สำหรับโรงงานอุตสาหกรรมที่มีการปนเปื้อนของสารอนินทรีย์ โลหะหนัก (เช่น สังกะสี โครเมียม ทองแดง นิกเกิล ตะกั่ว) สารเคมีฤทธิ์กัดกร่อน สีสังเคราะห์ หรือสารพิษที่จุลินทรีย์ไม่สามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ เช่น โรงงานชุบโลหะด้วยไฟฟ้า (Electroplating) โรงงานฟอกย้อมและสิ่งทอ โรงงานผลิตแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ โรงงานผลิตสีและเคมีภัณฑ์ หรือน้ำเสียจากการล้างชิ้นส่วนอุตสาหกรรม การใช้จุลินทรีย์เพียงอย่างเดียวจะไม่สามารถทำงานได้ เพราะสารพิษเหล่านี้จะทำลายเซลล์ของจุลินทรีย์ในบ่อบำบัด ดังนั้นจึงจำเป็นต้องเลือกใช้ระบบบำบัดน้ำเสียแบบเคมีเป็นแกนหลัก หรือใช้เป็นระบบบำบัดขั้นต้นก่อนส่งต่อไปยังระบบอื่น

กลไกการทำงานของระบบบำบัดน้ำเสียแบบเคมี อาศัยปฏิกิริยาทางเคมีในการเปลี่ยนสภาพมลพิษที่ละลายอยู่ในน้ำให้กลายเป็นตะกอนของแข็งที่สามารถแยกออกได้ง่าย ประกอบด้วยขั้นตอนสำคัญ ได้แก่:

  • การปรับสภาพกรด-ด่าง (Neutralization)
  • การสร้างตะกอนด้วยสารเคมีและการรวมตะกอน (Coagulation & Flocculation)
  • การตกตะกอนโลหะหนัก (Chemical Precipitation)
  • ปฏิกิริยาออกซิเดชัน-รีดักชัน (Oxidation-Reduction)

2. ระบบบำบัดน้ำเสียแบบชีวภาพชนิดใช้อากาศ (Aerobic Biological Treatment): เจาะลึกระบบ AS และระบบ MBR

เมื่อน้ำเสียโรงงานมีองค์ประกอบหลักเป็นสารอินทรีย์ที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ (Biodegradable Organics) เช่น น้ำเสียจากกระบวนการผลิตทั่วไป น้ำเสียจากอาคารสำนักงานและโรงอาหารของพนักงาน หรือน้ำเสียที่ผ่านการบำบัดขั้นต้นมาแล้ว เทคโนโลยีที่นิยมใช้ในภาคอุตสาหกรรมแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก คือ:

2.1 ระบบบำบัดน้ำเสีย AS (Activated Sludge) หรือระบบตะกอนเร่ง

ระบบบำบัดน้ำเสีย AS (Activated Sludge) เป็นมาตรฐานหลักของโรงบำบัดน้ำเสียทั่วโลก ประกอบด้วย 2 ส่วนสำคัญคือ ถังเติมอากาศ (Aeration Tank) ซึ่งทำหน้าที่เติมออกซิเจนผ่านเครื่องเป่าลม (Air Blower) และหัวจ่ายอากาศ (Diffuser) หรือเครื่องเติมอากาศผิวน้ำ (Surface Aerator) เพื่อเลี้ยงจุลินทรีย์ให้ย่อยสลายสารอินทรีย์ และ ถังตกตะกอน (Sedimentation Tank / Clarifier) ซึ่งทำหน้าที่แยกตะกอนจุลินทรีย์ออกจากน้ำใส โดยตะกอนส่วนหนึ่งจะถูกสูบย้อนกลับ (Return Activated Sludge: RAS) เข้ามายังถังเติมอากาศเพื่อรักษาระดับความเข้มข้นของจุลินทรีย์ (MLSS) ให้อยู่ในเกณฑ์คงที่ประมาณ 2,0004,000 มิลลิกรัมต่อลิตร

2.2 ระบบบำบัดน้ำเสีย MBR (Membrane Bioreactor)

ระบบบำบัดน้ำเสีย MBR (Membrane Bioreactor) คือการยกระดับเทคโนโลยีระบบบำบัดน้ำเสียแบบชีวภาพด้วยการผสานกระบวนการตะกอนเร่งเข้ากับเทคโนโลยีการกรองด้วยเยื่อเมมเบรนระดับไมโครฟิลเตรชัน (Microfiltration: MF) หรืออัลตราฟิลเตรชัน (Ultrafiltration: UF) ที่มีขนาดรูพรุนเพียง 0.04 ถึง 0.4 ไมครอน แทนการใช้ถังตกตะกอนขนาดใหญ่แบบดั้งเดิม ทำให้สามารถเลี้ยงจุลินทรีย์ในถังเติมอากาศได้ที่ความเข้มข้นสูงถึง 8,00012,000 มิลลิกรัมต่อลิตร


3. ระบบบำบัดน้ำเสียแบบไร้อากาศ (Anaerobic Treatment): ระบบ UASB ทางเลือกหลักสำหรับโรงงานอุตสาหกรรมอาหาร

สำหรับกลุ่มโรงงานที่มีค่าความสกปรกของสารอินทรีย์สูงมากเป็นพิเศษ (High-Strength Organic Wastewater) โดยเฉพาะเมื่อต้องการวางระบบระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรมอาหาร โรงงานแปรรูปเนื้อสัตว์ โรงงานผลิตเครื่องดื่ม โรงงานแป้งมันสำปะหลัง โรงงานน้ำมันปาล์ม โรงงานผลิตซอสและเครื่องปรุงรส หรือโรงงานผลิตภัณฑ์นม ซึ่งมักมีค่า BOD สูงตั้งแต่ 1,500 ไปจนถึงมากกว่า 10,000 มิลลิกรัมต่อลิตร และมีค่า COD สูงหลายพันถึงหลายหมื่นมิลลิกรัมต่อลิตร หากนำน้ำเสียที่มีความเข้มข้นสูงระดับนี้เข้าสู่ระบบเติมอากาศโดยตรง โรงงานจะต้องใช้บ่อขนาดใหญ่มหาศาลและเสียค่าไฟฟ้าสำหรับเครื่องเติมอากาศในอัตราที่สูงมากจนไม่คุ้มทุน

ที่สำคัญ ด้านบนของถัง ระบบบำบัดน้ำเสีย UASB จะมีอุปกรณ์แยก 3 สถานะ (Three-Phase Separator หรือ Gas-Liquid-Solid Separator: GLSS) ที่ทำหน้าที่แยกก๊าซชีวภาพ (Biogas ซึ่งมีองค์ประกอบของก๊าซมีเทน CH4 ประมาณ 6075%) แยกเม็ดตะกอนให้จมกลับลงมาในถัง และให้น้ำที่ผ่านการบำบัดไหลล้นออกด้านบน ก๊าซชีวภาพที่ได้สามารถนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงในหม้อไอน้ำ (Boiler) หรือผลิตกระแสไฟฟ้าใช้ภายในโรงงานได้อีกด้วย อย่างไรก็ตาม เนื่องจากน้ำที่ออกจากระบบไร้อากาศเพียงอย่างเดียวมักยังมีค่า BOD เหลืออยู่ประมาณ 100300 มิลลิกรัมต่อลิตร จึงต้องส่งน้ำจากระบบ UASB เข้าสู่ระบบบำบัดน้ำเสีย AS (Activated Sludge) ในขั้นตอนถัดไปเพื่อบำบัดขั้นละเอียด (Polishing Step) จนน้ำทิ้งใสสะอาดและมีค่า BOD ต่ำกว่า 20 มิลลิกรัมต่อลิตรตามเกณฑ์กฎหมาย

บำบัดน้ำเสียโรงงาน

ตารางที่ 1 : เปรียบเทียบเทคโนโลยีระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานแต่ละประเภทเพื่อการตัดสินใจ
ประเภทระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานลักษณะน้ำเสียและโรงงานที่เหมาะสมจุดเด่นทางวิศวกรรมข้อควรพิจารณาในการดูแล
ระบบบำบัดน้ำเสียแบบเคมี
(Coagulation / Flocculation / Precipitation)
น้ำเสียที่มีโลหะหนัก สี สารเคมี ค่า pH สูงหรือต่ำจัด น้ำมันและสารแขวนลอยสูง เช่น โรงงานชุบโลหะ ฟอกย้อม สี เคมีภัณฑ์ อิเล็กทรอนิกส์ทำปฏิกิริยารวดเร็ว เปิด-ปิดเดินระบบตามรอบเวลาผลิตได้ กำจัดโลหะหนักและสีที่จุลินทรีย์ย่อยไม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพมีต้นทุนค่าสารเคมีต่อเนื่อง และเกิดกากตะกอนเคมี (Chemical Sludge) ที่ต้องส่งกำจัดอย่างถูกกฎหมาย
ระบบบำบัดน้ำเสีย AS
(Activated Sludge - ชีวภาพใช้อากาศ)
น้ำเสียที่มีสารอินทรีย์ย่อยสลายได้ (BOD < 1,0001,500 mg/L) เช่น โรงงานทั่วไป อาคารสำนักงาน นิคมอุตสาหกรรม และบ่อบำบัดขั้นตามหลัง UASBลดค่า BOD ได้ 8595% น้ำทิ้งใสผ่านเกณฑ์มาตรฐาน งบก่อสร้างสมเหตุสมผล อุปกรณ์มาตรฐานดูแลรักษาง่ายใช้พื้นที่ในการก่อสร้างถังเติมอากาศและถังตกตะกอน และมีค่าไฟฟ้าสำหรับเครื่องเติมอากาศ
ระบบบำบัดน้ำเสีย MBR
(Membrane Bioreactor - ชีวภาพ + เมมเบรน)
โรงงานที่มีพื้นที่จำกัด ต้องการขยายกำลังการผลิตในบ่อเดิม หรือต้องการนำน้ำทิ้งกลับมาใช้ใหม่ (Water Reuse)ประหยัดพื้นที่ 3050% ไม่ต้องมีถังตกตะกอน คุณภาพน้ำใสมาก (TSS < 5 mg/L) นำน้ำกลับมาใช้ในโรงงานได้ทันทีงบลงทุนเริ่มต้นสูงกว่าระบบ AS ต้องมีการล้างเมมเบรนด้วยสารเคมี (CIP) ตามรอบระยะเวลา
ระบบบำบัดน้ำเสีย UASB
(Upflow Anaerobic Sludge Blanket - ไร้อากาศ)
น้ำเสียความสกปรกสูงมาก (High BOD/COD > 2,000 mg/L) เช่น ระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม แป้งมัน นม แปรรูปเนื้อสัตว์รับภาระสารอินทรีย์ได้สูงมาก ประหยัดค่าไฟเพราะไม่ต้องเติมอากาศ เกิดตะกอนส่วนเกินน้อย และได้ก๊าซชีวภาพเป็นพลังงานทดแทนใช้เวลาเพาะเลี้ยงเม็ดตะกอนช่วงเริ่มต้น (Start-up) นานกว่า และต้องมีระบบใช้อากาศ (เช่น AS) รองรับด้านท้ายก่อนระบายทิ้ง

ระบบบำบัดน้ำเสียแบบเคมี, ระบบบำบัดน้ำเสียแบบไร้อากาศ, ค่า BOD COD น้ำเสีย, ค่า pH น้ำทิ้ง, ค่า TSS น้ำเสีย

เช็กลิสต์กฎหมายและค่ามาตรฐานน้ำทิ้งโรงงานอุตสาหกรรมที่ต้องผ่านเกณฑ์

การออกแบบและเดินระบบของโรงงานบำบัดน้ำเสียทุกแห่งในประเทศไทย ต้องยึดโยงกับข้อกำหนดทางกฎหมายอย่างเคร่งครัด ต้องตรวจสอบเกณฑ์การระบายน้ำเสียเข้าสู่ระบบบำบัดส่วนกลางของนิคมฯ นั้นๆ ควบคู่กันไปด้วย


1. เจาะลึกพารามิเตอร์หลัก: ค่า BOD COD น้ำเสีย, ค่า pH น้ำทิ้ง และ ค่า TSS น้ำเสีย

เพื่อให้ผู้ประกอบการและทีมดูแลระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานสามารถอ่านผลตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำจากห้องปฏิบัติการและประเมินสมรรถนะของบ่อบำบัดได้อย่างแม่นยำ เราจำเป็นต้องเข้าใจความหมายและเกณฑ์ของพารามิเตอร์หลักที่กำหนดไว้ในค่ามาตรฐานน้ำเสียโรงงาน ดังนี้:

  • ค่า BOD (Biochemical Oxygen Demand) ต้องไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่อลิตร (mg/L): คือปริมาณออกซิเจนที่จุลินทรีย์ต้องการใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ที่ย่อยสลายได้ในน้ำเสีย ภายใต้สภาวะการบ่มที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 5 วันติดต่อกัน (BOD5) หากปล่อยน้ำทิ้งที่มีค่า BOD สูงลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ จุลินทรีย์ในธรรมชาติจะดึงออกซิเจนละลายในน้ำ (DO) ไปใช้จนหมด ส่งผลให้น้ำเน่าเสียและสัตว์น้ำตาย
  • ค่า COD (Chemical Oxygen Demand) ต้องไม่เกิน 120 มิลลิกรัมต่อลิตร (mg/L): คือปริมาณออกซิเจนทั้งหมดที่ใช้ในการออกซิไดซ์สารอินทรีย์และสารอนินทรีย์ในน้ำเสียด้วยสารเคมีที่มีอำนาจออกซิไดซ์สูง (โพแทสเซียมไดโครเมต K2Cr2O7 ในสภาวะกรดแก่และความร้อน) การวิเคราะห์ค่า BOD COD น้ำเสียควบคู่กันมีความสำคัญมากในทางวิศวกรรม เพราะอัตราส่วนระหว่าง BOD ต่อ COD (Biodegradability Index: BOD/COD Ratio) เป็นตัวชี้วัดว่าน้ำเสียนั้นเหมาะกับระบบชีวภาพหรือระบบเคมี หากอัตราส่วน BOD/COD มีค่าตั้งแต่ 0.5 ขึ้นไป แสดงว่าน้ำเสียย่อยสลายทางชีวภาพได้ดีมาก แต่หากต่ำกว่า 0.3 แสดงว่ามีสารเคมีที่ย่อยสลายยากปนเปื้อนสูง ต้องใช้ระบบบำบัดน้ำเสียแบบเคมีเข้าช่วย
  • ค่า pH น้ำทิ้ง (ความเป็นกรดและด่าง) ต้องอยู่ในช่วง 5.5 ถึง 9.0: เป็นค่าแสดงความเข้มข้นของไฮโดรเจนไอออนในน้ำ นอกจากจะเป็นค่าบังคับก่อนระบายออกนอกโรงงานแล้ว ค่า pH ยังมีผลโดยตรงต่อชีวิตของจุลินทรีย์ในบ่อบำบัด โดยจุลินทรีย์ในระบบ AS และ MBR จะทำงานได้ดีที่สุดในช่วง pH 6.58.0 และจุลินทรีย์สร้างมีเทนในระบบ UASB จะทำงานได้ดีในช่วง pH 6.87.2
  • ค่า TSS น้ำเสีย (Total Suspended Solids หรือของแข็งแขวนลอยทั้งหมด) ต้องไม่เกิน 50 มิลลิกรัมต่อลิตร (mg/L): คือปริมาณอนุภาคของแข็งที่แขวนลอยอยู่ในน้ำซึ่งถูกกักไว้ได้ด้วยกระดาษกรองใยแก้ว (Glass Fiber Filter) แล้วนำไปอบแห้งที่อุณหภูมิ 103105 องศาเซลเซียส หากน้ำทิ้งมีค่า TSS น้ำเสียสูงเกินเกณฑ์ มักเกิดจากปัญหาตะกอนจุลินทรีย์ในถังตกตะกอนไม่จมตัว หรือมีการออกแบบพื้นที่ผิวถังตกตะกอนไม่สัมพันธ์กับอัตราการไหลของน้ำ
  • พารามิเตอร์สำคัญอื่นๆ ตามกฎหมาย: ได้แก่ ค่าน้ำมันและไขมัน (Oil and Grease) ต้องไม่เกิน 5 mg/L, ค่าของแข็งละลายน้ำทั้งหมด (TDS) กรณีระบายลงแหล่งน้ำจืดทั่วไปต้องไม่เกิน 3,000 mg/L, ค่าทีเคเอ็น (TKN - ไนโตรเจนอินทรีย์และแอมโมเนีย) ต้องไม่เกิน 100 mg/L และอุณหภูมิน้ำทิ้งต้องไม่เกิน 40 องศาเซลเซียส

ตารางที่ 2 : สรุปค่ามาตรฐานน้ำทิ้งโรงงานอุตสาหกรรม (อ้างอิง ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม พ.ศ. 2560)
พารามิเตอร์คุณภาพน้ำทิ้งค่ามาตรฐานตามกฎหมายวิธีตรวจวิเคราะห์มาตรฐาน (Standard Methods)แนวทางควบคุมในระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน
ความเป็นกรดและด่าง (pH)5.5 9.0pH Meter (ความละเอียดไม่ต่ำกว่า 0.1 หน่วย)ติดตั้งชุด pH Controller คู่กับปั๊มโดสสารเคมีกรด-ด่างในบ่อปรับสภาพ
บีโอดี (BOD5)ไม่เกิน 20 mg/L (หรือตามประเภทโรงงานเฉพาะ)บ่มที่ 20°C เป็นเวลา 5 วัน (Azide Modification / Membrane Electrode)ควบคุมค่า DO ในบ่อเติมอากาศไม่ให้ต่ำกว่า 2.0 mg/L และรักษาสัดส่วน F/M Ratio
ซีโอดี (COD)ไม่เกิน 120 mg/L (หรือตามประเภทโรงงานเฉพาะ)ย่อยสลายโดยใช้โพแทสเซียมไดโครเมต (Potassium Dichromate)บำบัดด้วยระบบชีวภาพร่วมกับการตกตะกอนเคมีหากมีสารอินทรีย์ที่ย่อยสลายยาก
ของแข็งแขวนลอยทั้งหมด (TSS)ไม่เกิน 50 mg/Lกรองผ่านกระดาษกรองใยแก้ว อบแห้งที่ 103105°C อย่างน้อย 1 ชั่วโมงควบคุมการจมตัวของสลัดจ์ (SV30) ติดตั้งถังกรองทราย (Sand Filter) หรือใช้ระบบ MBR
ของแข็งละลายน้ำทั้งหมด (TDS)ไม่เกิน 3,000 mg/L (กรณีแหล่งน้ำจืด)ระเหยน้ำที่กรองผ่านกระดาษกรองใยแก้ว อบแห้งที่ 180°C อย่างน้อย 1 ชั่วโมงลดการใช้สารเคมีเกินความจำเป็น หรือใช้ระบบกรองเมมเบรน RO ในกรณีต้องการรีไซเคิลน้ำ
น้ำมันและไขมัน (Oil & Grease)ไม่เกิน 5 mg/Lสกัดด้วย Liquid-Liquid Extraction หรือ Soxhlet Extractionติดตั้งบ่อดักไขมันอุตสาหกรรม หรือระบบลอยตะกอนด้วยฟองอากาศละเอียด (DAF)
ทีเคเอ็น (TKN)ไม่เกิน 100 mg/Lวิธีเจลดาห์ล (Kjeldahl Method)ออกแบบระบบชีวภาพให้มีสภาวะ Nitrification และ Denitrification (Anoxic-Oxic)
อุณหภูมิ (Temperature) และสี (Color)อุณหภูมิ 40°C | สี 300 ADMIวัดอุณหภูมิขณะเก็บตัวอย่าง | วัดสีด้วยวิธี ADMI Methodติดตั้งหอหล่อเย็น (Cooling Tower) ลดอุณหภูมิน้ำเสียร้อน และใช้สารเคมี/ถ่านกัมมันต์กำจัดสี

การบำบัดน้ำเสียอุตสาหกรรม, มาตรฐานน้ำทิ้งโรงงานอุตสาหกรรม

5 ปัจจัยสำคัญในการออกแบบบ่อบำบัดน้ำเสียโรงงานให้คุ้มค่าและดูแลง่าย

เมื่อผู้ประกอบการต้องการสร้างโรงบำบัดน้ำเสียแห่งใหม่ หรือปรับปรุงบ่อบำบัดน้ำเสียโรงงานเดิมเพื่อรองรับการขยายกำลังการผลิต การคัดเลือกผู้เชี่ยวชาญที่ให้บริการรับออกแบบระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานถือเป็นจุดชี้วัดความสำเร็จของโครงการ เพราะบ่อบำบัดน้ำเสียต้องมีอายุการใช้งานยาวนาน 1530 ปี หากออกแบบขนาดเล็กเกินไป (Under-design) น้ำทิ้งจะไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน แต่หากออกแบบขนาดใหญ่เกินความจำเป็น (Over-design) โรงงานจะต้องจมเงินทุนและเสียค่าไฟฟ้าเกินความต้องการจริง นี่คือ 5 ปัจจัยสำคัญพร้อมสมการคำนวณพื้นฐานทางวิศวกรรมที่ใช้ในการออกแบบบ่อบำบัดน้ำเสียให้คุ้มค่าที่สุด


ปัจจัยที่ 1 : ปริมาณน้ำเสียต่อวัน (Flow Rate) และภาระสารอินทรีย์ พร้อมสูตรคำนวณทางวิศวกรรม

ในการออกแบบบ่อบำบัดน้ำเสียโรงงาน วิศวกรไม่ได้ดูเพียงแค่ตัวเลขปริมาณน้ำเสียเฉลี่ยต่อวัน (Q) เท่านั้น แต่ต้องคำนวณควบคู่กับความเข้มข้นของสารอินทรีย์ขาเข้า (S0) และช่วงเวลาที่มีการปล่อยน้ำเสียสูงสุด (Peak Flow Factor เช่น ช่วงล้างเครื่องจักรท้ายกะการทำงาน) เพื่อกำหนดขนาดปริมาตรของถังปฏิกรณ์ (V) ที่เหมาะสม โดยมีสมการพื้นฐานทางวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมที่สำคัญ 4 สมการ ดังนี้:


สมการคำนวณพื้นฐานในการออกแบบระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน (Engineering Design Formulas)

1) สูตรคำนวณภาระมลพิษสารอินทรีย์ต่อวัน (Daily BOD / COD Mass Loading)
Lorg (kg BOD/day) = Q (m3/day) × S0 (mg/L) 1,000
เมื่อ Q = อัตราการไหลของน้ำเสีย (ลูกบาศก์เมตรต่อวัน) และ S0 = ความเข้มข้นของค่า BOD หรือ COD ในน้ำเสียเข้าระบบ (มิลลิกรัมต่อลิตร หรือกรัมต่อลูกบาศก์เมตร)

2) สูตรคำนวณระยะเวลากักเก็บน้ำทางชลศาสตร์ (Hydraulic Retention Time : HRT)
HRT (ชั่วโมง) = V (m3) Q (m3/day) × 24 (ชั่วโมง/วัน)
เมื่อ V = ปริมาตรใช้งานของบ่อบำบัดน้ำเสียโรงงาน (ลูกบาศก์เมตร) และ Q = อัตราการไหลของน้ำเสียต่อวัน (ลูกบาศก์เมตรต่อวัน)

3) สูตรคำนวณอัตราส่วนอาหารต่อมวลจุลินทรีย์ (Food to Microorganism Ratio : F/M Ratio)
F/M (kg BOD / kg MLVSS · day) = Q × BODin V × MLVSS
เมื่อ MLVSS = ความเข้มข้นของตะกอนจุลินทรีย์ที่มีชีวิตในถังเติมอากาศ (mg/L) โดยระบบ AS ทั่วไปมักควบคุมค่า F/M ให้อยู่ในช่วง 0.10 0.40 วัน-1

4) สูตรคำนวณประสิทธิภาพการบำบัดน้ำเสีย (Treatment Removal Efficiency : η)
η (%) = Cin − Cout Cin × 100
เมื่อ Cin = ความเข้มข้นมลพิษก่อนเข้าระบบ (mg/L) และ Cout = ความเข้มข้นมลพิษในน้ำทิ้งหลังผ่านการบำบัด (mg/L)

ปัจจัยที่ 2 : พื้นที่ในการก่อสร้างและข้อจำกัดทางกายภาพของโรงงาน

พื้นที่ดินในเขตอุตสาหกรรมสำคัญอย่างนนทบุรี สมุทรปราการ กรุงเทพฯ และชลบุรี มีราคาสูงและมักถูกจัดสรรให้กับพื้นที่ฝ่ายผลิตและคลังสินค้าเป็นอันดับแรก ดังนั้นการออกแบบบ่อบำบัดน้ำเสียโรงงานจึงต้องปรับรูปแบบโครงสร้างให้สอดคล้องกับขนาดพื้นที่ที่มีอยู่จริง หากโรงงานมีพื้นที่จำกัด วิศวกรสามารถออกแบบเป็นบ่อคอนกรีตเสริมเหล็กแบบฝังใต้ดิน (Underground Tank) ซึ่งด้านบนสามารถเทพื้นคอนกรีตสำหรับทำเป็นที่จอดรถหรือพื้นที่วางสินค้าเบาได้ หรือเลือกใช้เทคโนโลยีประหยัดพื้นที่อย่าง ระบบบำบัดน้ำเสีย MBR หรือระบบ SBR แทนการสร้างบ่อดินขนาดใหญ่ ในขณะที่ผู้ประกอบการ SME หรือโรงงานที่มีปริมาณน้ำเสียน้อย สามารถเลือกใช้ระบบบำบัดน้ำเสียขนาดเล็กแบบถังสำเร็จรูปไฟเบอร์กลาส (FRP Package Tank) หรือถังเหล็กเคลือบอีพ็อกซีที่ติดตั้งเสร็จไวและใช้พื้นที่เพียงไม่กี่ตารางเมตร


ปัจจัยที่ 3 : งบประมาณการลงทุนเริ่มต้น (CAPEX) และการจัดลำดับเฟสการก่อสร้าง

งบประมาณการลงทุนก่อสร้างโรงบำบัดน้ำเสีย (Capital Expenditure: CAPEX) แบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก คืองานโยธา (Civil Work เช่น งานเสาเข็ม งานโครงสร้างบ่อคอนกรีตเสริมเหล็ก และงานกันซึม) และงานระบบเครื่องกลและไฟฟ้า (Mechanical & Electrical Work: M&E เช่น ปั๊มสูบน้ำเสีย เครื่องเติมอากาศ เครื่องกวนสารเคมี ชุดเมมเบรน และตู้ควบคุมไฟฟ้า PLC/SCADA) ทั้งนี้ งบประมาณการก่อสร้างและราคาอุปกรณ์จะขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำเสีย ความเข้มข้นมลพิษ และสภาพชั้นดินของแต่ละพื้นที่ [ต้องยืนยันข้อมูล: ราคาประเมินค่าก่อสร้างและอุปกรณ์ขึ้นอยู่กับการสำรวจหน้างานและผลวิเคราะห์น้ำเสียจริงของแต่ละโรงงาน] เคล็ดลับสำคัญที่ช่วยผู้ประกอบการประหยัดงบลงทุนเริ่มต้นได้มาก คือการออกแบบแบบโมดูลาร์ (Modular Design) เพื่อรองรับการขยายเฟสในอนาคต เช่น ก่อสร้างโครงสร้างบ่อเผื่อสำหรับการผลิตเฟส 2 ไว้พร้อมกัน แต่ติดตั้งเครื่องจักรและเครื่องเติมอากาศเฉพาะกำลังการผลิตในเฟสที่ 1 ก่อน


ปัจจัยที่ 4 : ค่าใช้จ่ายด้านสารเคมี พลังงานไฟฟ้า และการกำจัดกากตะกอนในระยะยาว (OPEX)

ระบบบำบัดน้ำเสียที่มีราคาค่าก่อสร้างถูกที่สุดในวันแรก อาจกลายเป็นระบบที่แพงที่สุดเมื่อรวมค่าใช้จ่ายในการเดินระบบ (Operating Expenditure: OPEX) ตลอดระยะเวลา 510 ปี โดยต้นทุน OPEX หลักของการบำบัดน้ำเสียอุตสาหกรรมมาจาก 3 ส่วน ได้แก่ 1) ค่าพลังงานไฟฟ้า โดยเฉพาะเครื่องเติมอากาศในระบบ AS และ MBR ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนถึง 5070% ของค่าไฟทั้งระบบ การเลือกใช้หัวจ่ายอากาศแบบรูพรุนละเอียด (Fine Bubble Diffuser) ร่วมกับเครื่องเป่าลมประสิทธิภาพสูงและระบบควบคุม VFD (Variable Frequency Drive) ที่ปรับรอบการทำงานตามค่า DO อัตโนมัติ จะช่วยประหยัดค่าไฟฟ้าได้ถึง 2035% 2) ค่าสารเคมี ซึ่งสามารถลดลงได้ด้วยการทำ Jar Test เพื่อหาปริมาณการโดสสารเคมีที่เหมาะสมที่สุด (Optimal Dosage) ไม่เติมสารเคมีเกินความจำเป็น และ 3) ค่ากำจัดกากตะกอน ซึ่งลดลงได้ด้วยการติดตั้งเครื่องรีดตะกอนเพื่อลดความชื้นและน้ำหนักของกากตะกอนก่อนส่งกำจัด


ปัจจัยที่ 5 : ความยากง่ายในการดูแลรักษา ทั้งระบบบำบัดน้ำเสียขนาดเล็กและขนาดใหญ่

ในความเป็นจริง โรงงานจำนวนมากโดยเฉพาะกลุ่มที่มีระบบบำบัดน้ำเสียขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ไม่ได้มีวิศวกรสิ่งแวดล้อมประจำอยู่หน้าบ่อตลอด 24 ชั่วโมง แต่ใช้ช่างซ่อมบำรุงประจำโรงงานเป็นผู้ดูแลควบคู่กับงานอื่น ดังนั้น บริษัทรับออกแบบระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานที่มีประสบการณ์จะออกแบบระบบให้ใช้งานง่าย (User-Friendly Operation) เช่น การติดตั้งปั๊มสูบน้ำเสียและเครื่องเติมอากาศแบบมีตัวสำรองสลับการทำงานอัตโนมัติ (Duty / Standby Alternation) การใช้ตู้ควบคุมอัตโนมัติพร้อมสัญญาณแจ้งเตือนเมื่อลูกลอยผิดปกติหรือค่า pH เกินเกณฑ์ การวางแนวท่อและวาล์วให้อยู่ในตำแหน่งที่ถอดล้างซ่อมบำรุงได้โดยไม่ต้องสูบน้ำออกจากบ่อทั้งหมด รวมถึงการจัดทำคู่มือการปฏิบัติงาน (Operation & Maintenance Manual) และการฝึกอบรมทีมช่างของลูกค้าอย่างครบถ้วน (ศึกษาแนวทางการเลือกอุปกรณ์ปั๊มและเครื่องเติมอากาศเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์รวมบริการและโซลูชันระบบบำบัดน้ำเสียครบวงจร PP Engineer)


วิธีบำบัดน้ำเสียอุตสาหกรรม
สรุปหลักเกณฑ์เชิงวิศวกรรม (E-E-A-T Verification Matrix): แยกข้อเท็จจริง คำแนะนำ และเงื่อนไขที่ต้องให้ผู้เชี่ยวชาญประเมิน
1. ข้อเท็จจริงตามกฎหมาย (Verified Facts)

มาตรฐานน้ำทิ้งโรงงานทั่วไปตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม พ.ศ. 2560 กำหนดค่า pH 5.59.0, BOD ไม่เกิน 20 mg/L, COD ไม่เกิน 120 mg/L, TSS ไม่เกิน 50 mg/L, น้ำมันและไขมันไม่เกิน 5 mg/L และห้ามใช้วิธีเติมน้ำเจือจาง

2. คำแนะนำทางวิศวกรรม (Engineering Advice)

ควรติดตั้งตะแกรงดักขยะ บ่อดักไขมัน และบ่อปรับเสถียร (EQ Tank) ด้านหน้าเสมอ เลือกระบบเคมีสำหรับโลหะหนัก/สี เลือกระบบ AS หรือ MBR สำหรับสารอินทรีย์ทั่วไป และเลือกระบบ UASB ร่วมกับ AS สำหรับโรงงานอาหารที่มีค่า BOD/COD สูง

3. เงื่อนไขที่ต้องให้ผู้เชี่ยวชาญประเมินหน้างาน

ขนาดปริมาตรบ่อที่แท้จริง ชนิดและปริมาณสารเคมี (ต้องทำ Jar Test จากน้ำเสียจริง) รายการคำนวณรายการก่อสร้างเพื่อยื่นขออนุญาต และการประเมินงบประมาณ [ต้องยืนยันข้อมูลจากการเก็บตัวอย่างน้ำเสียและสำรวจพื้นที่จริงโดยวิศวกร]



คำถามที่ผู้คนมักค้นหาเพิ่มเติม (People Also Ask : PAA)

PAA 1 : ระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานมีกี่ประเภท อะไรบ้าง?

แบ่งตามกลไกการบำบัดหลักได้ 3 ประเภท คือ 1) ระบบบำบัดน้ำเสียแบบกายภาพ (เช่น ตะแกรงดักขยะ บ่อดักไขมัน ถังตกตะกอน) 2) ระบบบำบัดน้ำเสียแบบเคมี (เช่น การปรับค่า pH และการสร้างตะกอนด้วยสารเคมี Coagulation-Flocculation) และ 3) ระบบบำบัดน้ำเสียแบบชีวภาพ ทั้งแบบใช้อากาศ (AS, MBR, SBR) และแบบไร้อากาศ (UASB, Biogas Lagoon)

PAA 2 : ค่ามาตรฐานน้ำเสียโรงงาน BOD และ COD ต้องไม่เกินเท่าไหร่?

ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม พ.ศ. 2560 กำหนดให้น้ำทิ้งที่ระบายออกจากโรงงานทั่วไปต้องมีค่า BOD น้ำเสีย ไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่อลิตร (mg/L) และมีค่า COD น้ำเสีย ไม่เกิน 120 มิลลิกรัมต่อลิตร (mg/L) ยกเว้นโรงงานบางประเภทที่มีประกาศกำหนดค่ามาตรฐานเฉพาะ

PAA 3 : น้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมอาหารควรเลือกใช้ระบบบำบัดแบบไหน?

ควรติดตั้งบ่อดักไขมันหรือระบบลอยตะกอน DAF เป็นลำดับแรก ตามด้วยระบบบำบัดน้ำเสียแบบไร้อากาศ เช่น ระบบบำบัดน้ำเสีย UASB เพื่อลดค่าสารอินทรีย์เข้มข้นโดยไม่เปลืองค่าไฟ แล้วจึงบำบัดขั้นสุดท้ายด้วยระบบบำบัดน้ำเสีย AS เพื่อให้น้ำทิ้งใสและผ่านเกณฑ์มาตรฐาน

PAA 4 : ระบบบำบัดน้ำเสียขนาดเล็ก เหมาะกับธุรกิจประเภทใด?

เหมาะกับโรงงานขนาดย่อม (SME) โรงงานแปรรูปอาหารขนาดเล็ก ห้องปฏิบัติการ คลังสินค้า และสถานประกอบการที่มีปริมาณน้ำเสียตั้งแต่ 5 ถึง 50 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน โดยสามารถใช้ถังบำบัดสำเร็จรูปหรือระบบ Compact SBR/MBR ที่ใช้พื้นที่น้อยและติดตั้งรวดเร็ว

PAA 5 : ทำไมบ่อบำบัดน้ำเสียโรงงานถึงมีกลิ่นเหม็นและตะกอนลอย?

สาเหตุหลักเกิดจากปริมาณออกซิเจนละลายน้ำ (DO) ในถังเติมอากาศต่ำกว่า 2.0 mg/L มีคราบไขมันหลุดเข้าบ่อมากเกินไป ค่า pH แกว่งตัวผิดปกติ หรือเกิดสภาวะสลัดจ์ค้างในถังตกตะกอนนานเกินไปจนเกิดก๊าซไนโตรเจนดันก้อนตะกอนให้ลอยตัวขึ้นสู่ผิวน้ำ


ระบบบำบัดน้ำเสีย AS (Activated Sludge), ระบบบำบัดน้ำเสีย MBR (Membrane Bioreactor), ระบบบำบัดน้ำเสีย UASB

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการออกแบบและติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน (FAQ)

Q1 : โรงงานประเภทใดบ้างที่กฎหมายบังคับให้ต้องมีระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน?

A : ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน พ.ศ. 2560 กำหนดให้โรงงานจำพวกที่ 1, จำพวกที่ 2 และจำพวกที่ 3 ตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน ที่มีการระบายน้ำทิ้งออกนอกบริเวณโรงงานหรือเขตประกอบการอุตสาหกรรม (ไม่ว่าจะเป็นน้ำจากสายการผลิต น้ำจากการล้างเครื่องจักร หรือน้ำจากกิจกรรมของคนงาน) ต้องทำการบำบัดน้ำเสียจนมีคุณภาพผ่านเกณฑ์มาตรฐานทุกพารามิเตอร์ก่อนระบายออก และห้ามใช้วิธีการเติมน้ำดีเพื่อทำให้เจือจาง (Dilution) โดยเด็ดขาด นอกจากนี้ โรงงานที่มีปริมาณน้ำเสียหรือภาระมลพิษเข้าเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ยังต้องมีบุคลากรด้านสิ่งแวดล้อมประจำโรงงาน (ผู้จัดการสิ่งแวดล้อมและผู้ควบคุมระบบบำบัดมลพิษน้ำ) ตามประกาศกรมโรงงานอุตสาหกรรมอีกด้วย

Q2 : ระบบบำบัดน้ำเสีย AS กับ MBR แตกต่างกันอย่างไร และควรเลือกแบบไหนให้คุ้มค่า?

A : ทั้งสองระบบเป็นระบบบำบัดน้ำเสียแบบชีวภาพชนิดใช้อากาศเหมือนกัน แต่แตกต่างกันที่วิธีการแยกตะกอนจุลินทรีย์ออกจากน้ำใส โดย ระบบบำบัดน้ำเสีย AS (Activated Sludge) ใช้ถังตกตะกอนตามแรงโน้มถ่วง เหมาะกับโรงงานที่มีพื้นที่ก่อสร้างเพียงพอ ต้องการควบคุมงบลงทุนเริ่มต้น และเน้นระบายน้ำทิ้งให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานทั่วไป ส่วน ระบบบำบัดน้ำเสีย MBR (Membrane Bioreactor) ใช้ชุดเยื่อเมมเบรนจุ่มกรองแยกน้ำใสโดยไม่ต้องมีถังตกตะกอน จึงประหยัดพื้นที่ได้ถึง 3050% เลี้ยงจุลินทรีย์ได้เข้มข้นกว่า และให้น้ำทิ้งที่ใสสะอาดมากจนสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ (Water Reuse) ในโรงงานได้ทันที เหมาะกับโรงงานที่มีพื้นที่จำกัดหรือต้องการเพิ่มความจุของบ่อบำบัดเดิมโดยไม่ต้องทุบสร้างบ่อใหม่

Q3 : ทำไมระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรมอาหารจึงนิยมใช้ระบบ UASB ร่วมกับระบบ AS?

A : เนื่องจากน้ำเสียจากโรงงานอาหารและเครื่องดื่มมีค่าความสกปรกในรูปสารอินทรีย์ (ค่า BOD และ COD) สูงมาก หากใช้ระบบเติมอากาศ AS เพียงอย่างเดียวจะต้องเสียค่าไฟฟ้ามหาศาล การใช้ระบบบำบัดน้ำเสียแบบไร้อากาศอย่าง ระบบบำบัดน้ำเสีย UASB เป็นด่านแรกจะช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์เข้มข้นออกไปได้ถึง 7085% โดยไม่ต้องใช้ไฟฟ้าเติมอากาศและยังได้ก๊าซชีวภาพเป็นพลังงานหมุนเวียน จากนั้นจึงส่งน้ำที่ความสกปรกลดลงแล้วเข้าสู่ระบบ AS เพื่อบำบัดขั้นสุดท้ายให้ค่า BOD เหลือต่ำกว่า 20 mg/L และไร้กลิ่นก่อนระบายออก ซึ่งเป็นการผสมผสานที่คุ้มค่าทั้งงบลงทุนและค่าไฟฟ้าระยะยาว

Q4 : หากตรวจพบว่าค่า pH น้ำทิ้ง หรือค่า BOD COD น้ำเสีย เกินมาตรฐานต้องแก้ไขอย่างไร?

A : ขั้นแรกต้องตรวจสอบที่บ่อปรับเสถียร (EQ Tank) ว่ามีการปล่อยน้ำเสียที่มีฤทธิ์กรด-ด่างรุนแรงหรือสารเคมีล้างเครื่องจักรทะลักเข้ามา (Shock Load) หรือไม่ พร้อมตรวจสอบการทำงานของหัววัด pH Sensor และปั๊มโดสสารเคมี หากค่า BOD COD น้ำเสียเกินมาตรฐานในระบบชีวภาพ ให้ตรวจเช็กค่าออกซิเจนละลายน้ำ (DO) ว่าต่ำกว่า 2.0 mg/L หรือไม่ ตรวจสอบความสมบูรณ์ของตะกอนจุลินทรีย์ (SV30 และ MLSS) และตรวจสอบว่ามีน้ำมันหรือไขมันหลุดรอดจากบ่อดักไขมันเข้ามาหรือไม่ หากระบบเดิมมีขนาดไม่เพียงพอต่อกำลังการผลิตที่เพิ่มขึ้น ควรปรึกษาวิศวกรผู้เชี่ยวชาญเพื่อทำ Retrofit หรืออัปเกรดระบบทันที

Q5 : เริ่มต้นวางแผนสร้างบ่อบำบัดน้ำเสียโรงงานกับบริษัทรับออกแบบระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานต้องเตรียมข้อมูลอะไรบ้าง?

A : เพื่อให้วิศวกรสามารถออกแบบโรงบำบัดน้ำเสียได้แม่นยำและประหยัดงบประมาณที่สุด ผู้ประกอบการควรเตรียมข้อมูลเบื้องต้น 4 ส่วน ได้แก่ 1) ปริมาณน้ำเสียรวมต่อวัน (ลูกบาศก์เมตร/วัน) และจำนวนชั่วโมงการทำงานของโรงงาน 2) ประเภทกิจการและผลวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสียดิบจากห้องแล็บ (หากยังไม่มี ทีมวิศวกรสามารถเข้าเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อส่งตรวจวิเคราะห์ให้ได้) 3) ขนาดพื้นที่ว่างและผังบริเวณโรงงาน (Layout) สำหรับตั้งบ่อบำบัด และ 4) เป้าหมายปลายทางของน้ำทิ้ง เช่น ระบายลงแหล่งน้ำสาธารณะ ระบายเข้าสู่ระบบส่วนกลางของนิคมอุตสาหกรรม หรือต้องการนำน้ำกลับมาใช้ใหม่ (Water Reuse)



บทความและบริการที่เกี่ยวข้อง (Internal Link Suggestions สำหรับเชื่อมโยงภายในเว็บไซต์)

ต้องการผู้เชี่ยวชาญรับออกแบบระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน 100% ใช่ไหม?

อย่าปล่อยให้ปัญหาน้ำเสียไม่ผ่านเกณฑ์ ค่า BOD/COD เกินมาตรฐาน หรือบ่อบำบัดมีกลิ่นเหม็นมาสะดุดสายการผลิตของคุณ ทีมวิศวกรสิ่งแวดล้อมจาก PP Engineer (บริษัท ภัทรพัฒน์ เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด) พร้อมเข้าสำรวจหน้างาน วิเคราะห์คุณภาพน้ำเสีย ออกแบบก่อสร้างบ่อบำบัดน้ำเสียโรงงาน และอัปเกรดระบบเดิมให้คุ้มค่า ประหยัดพลังงาน และดูแลรักษาง่าย ครอบคลุมพื้นที่ นนทบุรี สมุทรปราการ กรุงเทพฯ ชลบุรี และทั่วประเทศ


ติดต่อสอบถามและปรึกษาโครงการระบบบำบัดน้ำเสียครบวงจร

บริษัท ภัทรพัฒน์ เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด (PP Engineer)

ที่อยู่สำนักงาน : (โครงการ SPK Factory) 39/2 หมู่ที่ 4 ถนน 345 ต.ละหาร อ.บางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี 11110

พื้นที่ให้บริการหลัก : นนทบุรี, สมุทรปราการ, กรุงเทพฯ, ชลบุรี และเขตนิคมอุตสาหกรรมทั่วประเทศ

โทรศัพท์สายด่วนวิศวกร : 061-273-1849, 082-916-3329

อีเมล (E-mail) : wastewaterthailand@gmail.com

เว็บไซต์หลัก : https://www.wastewaterthai.com

หมวดหมู่บทความความรู้ : https://www.wastewaterthai.com/categorycontent

Facebook Page : https://www.facebook.com/thaiwastewater

Powered by MakeWebEasy.com
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว  และ  นโยบายคุกกี้